hava 12° Çoğunlukla Bulutlu
DOLAR 31,3677 % % 0.42
EURO 34,0595 % % 0.51
GRAM ALTIN 2.100,98 % % 2,34
ÇEYREK A. 3.435,11 % % 2,34
BITCOIN 1.962.865 % 0.238
SON DAKİKA
Google News

Avrupa’da gübre kıtlığı endişesi

Avrupa ülkeleri, Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası hızla artan doğalgaz ve elektrik fiyatlarının ortaya çıkardığı enerji kriziyle mücadele ediyor …

Son Güncelleme :

29 Eylül 2022 - 14:30

Avrupa’da gübre kıtlığı endişesi

Avrupa ülkeleri, Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası hızla artan doğalgaz ve elektrik fiyatlarının ortaya çıkardığı enerji kriziyle mücadele ediyor.

Avrupa gaz piyasasında referans fiyatların belirlendiği TTF’de işlem gören vadeli kontratların fiyatları ağustosta megavatsaat başına 348 euroya kadar çıkarak rekor kırdı. Bu piyasada gaz fiyatları geçen yıl ortalama 39 euro, 2 yıl öncesinde ise 15 euro seviyesindeydi.

Kriz öncesi döneme göre 20 kattan fazla artan gaz fiyatları, Avrupa’da özellikle yoğun enerji tüketen sektörleri derinden etkiledi. Gübre endüstrisi de bu durumdan en çok etkilenen sektörlerden biri oldu.

Gübre üretimindeki temel girdiler arasında yer alan doğalgazın maliyetindeki hızlı artış, son dönemde Avrupa’da çok sayıda gübre fabrikasını üretimi azaltmaya ya da askıya almaya sevk etti.

“GÖRÜLMEMİŞ BİR KRİZ”

Avrupa’daki gübre üreticilerini temsil eden Brüksel merkezli birlik Fertilizers Europe, sektörde özellikle ağustos ayından bu yana eşi benzeri görülmemiş bir kriz yaşandığını açıkladı.

Birlik, gübre üretiminde aktif ana ham madde ve katkı maddesi olan amonyakta üretimin durma noktasına geldiğini belirterek acil tedbir alınmasını istedi. Yüksek doğalgaz fiyatları nedeniyle Avrupa’daki gübre üretim kapasitesi yüzde 70 düşüş gösterdi.

Emtia piyasalarına hizmet eden ICIS verileri de Avrupa’da artan gaz fiyatlarının gübre üretimi üzerindeki etkisini göz önüne serdi. Buna göre, İtalya, Fransa ve Norveç’te Yara firması, Almanya’da SKW, Yara, BASF firmaları amonyak üretimini azalttı. İngiltere’de CF Fertilizers şirketi üretimi azalttı ve üretim durdurma planlarına başladı.

İspanya’da Fertiberia bazı tesisleri kapattı ve üretimi azalttı. Hollanda’da Yara ve OCI üre ve amonyum üretimini düşürdü. Belçika’da Yara ve BASF üretimi kısıtladı.

Polonya’da Grupa Azoty ve Anvil üretimi düşürdü, Romanya’da Azomures faaliyetlerini yavaşlattı, Slovakya’da Duslo firması üretimi durdurdu, Macaristan’da Nitrogenmüvek üretimi askıya aldı.

Bulgaristan’da Agropolychim ve Neochim firmaları, Hırvatistan’da Petrokemijanın üre ve amonyak üretim tesisleri kapandı. Litvanya’da Achema üretime ara verdi, Lifosa üretimi bir süre askıya aldı.

AMONYUM FİYATLARI YÜKSELİŞTE

Yaşanan kriz nedeniyle azotlu gübrelerin ana unsuru olan amonyum fiyatları Avrupa piyasalarında hızla artıyor.

Amonyumun tonu 2 yıl öncesinde 230 dolarken, geçen yıl 700 dolara kadar çıkmıştı. Savaş sonrasında bu yükseliş ivme kazandı ve mevcut durumda 1300 dolar seviyelerine ulaştı.

Sektör, AB’den doğalgaz fiyatlarını sınırlamaya yönelik önlemler alınmasını ve üreticilere acil destek sağlanmasını talep ediyor.

Verilere göre, kriz öncesi dönemde Avrupa’da yıllık 18,3 milyon ton kimyasal gübre üretildi. Bunun yüzde 72’si azotlu, yüzde 13’ü fosfatlı, yüzde 15’i de potaslı gübre olarak kayıtlara geçti. AB, 2021’de azot gübreleri üretimi için 2,9 milyon ton amonyak ve 4,7 milyon ton üre ithal etti.

Öte yandan, savaş sonrası AB’in uygulamaya koyduğu yaptırımlar kapsamında Belarus’tan potasyum ithalatına yasak getirildi.

Gübre, Rusya’ya yönelik yaptırımların kapsamına dahil edilmedi ancak bankacılık, taşımacılık ve sigorta gibi alanlarda uygulanan yaptırımlar nedeniyle Rusya’dan gübre tedariki kesintiye uğradı.

Bu gelişmeler doğrultusunda Avrupa ülkelerinde bu yıl yeterli miktarda gübre bulunamayacağı öngörülüyor.

AB ÇÖZÜM ARAYIŞINDA

Gübre üretimdeki düşüş ve fiyatlardaki artış AB ülkelerinin tarım bakanlarının gündemindeki yerini koruyor.

Gıda güvenliğinin koordinasyonu konusunda 16 Eylül’de Prag’da yapılan toplantı sonrasında AB dönem başkanı Çekya’nın Tarım Bakanı Zdenek Nekula, Avrupa’da yeterli miktarda gübre olmadığını ve bu durumun tarımsal üretimde belirgin düşüşe neden olabileceğini açıklamıştı.

Nekula, enerji ve gübre fiyatlarının rekor seviyelere çıktığını, bunun çiftçiler için “varoluşsal bir sorun” halini aldığını belirterek, “Yüksek gübre fiyatları ve gübre kıtlığıyla mücadele etmeliyiz.” ifadesini kullanmıştı.

AB, sorunun çözümü için gübrede ithalat vergilerini kaldırma ve Kanada gibi ülkelerden gübre tedarik etme planları üzerinde çalışıyor.

KAYNAK: AA

YORUM ALANI

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.

DÖVİZ KURLARI

Dolar DOLAR

ALIŞ

31,3591

SATIŞ

31,3677

FARK

% 0.42
Dolar EURO

ALIŞ

34,0192

SATIŞ

34,0595

FARK

% 0.51
Dolar İNG. STERLİNİ

ALIŞ

39,7068

SATIŞ

39,7661

FARK

% 0.47
Dolar İSV. FRANGI

ALIŞ

35,4982

SATIŞ

35,5200

FARK

% 0.53
Dolar KAN. DOLARI

ALIŞ

23,1262

SATIŞ

23,1376

FARK

% 0.51
Dolar ÇEYREK ALTIN

ALIŞ

3.360,96

SATIŞ

3.435,11

FARK

% 2,34
Dolar GRAM ALTIN

ALIŞ

2.100,60

SATIŞ

2.100,98

FARK

% 2,34
Dolar BITCOIN

FİYAT

1.962.865

DEĞİŞİM

0.238

ÇOK KAZANANLAR

ÇOK KAYBEDENLER

İŞLEM GÖRENLER